خانه کودکان و والدین تغذیه کودک نحوه دارو دادن به کودکان

نحوه دارو دادن به کودکان

0
11
دارو دادن به کودک

نحوه دارو دادن به کودکان : دارو دادن به کودکان به خصوص در سنین زیر یک سال مشکل است چون در این سنین رفلکس بلع قوی است که با مقادیر کمی از قطره یا شربت هم ممکن است کودک تمام دارو و حتی شیری که خورده را بالا بیاورد. مایع بودن دارو موجب می شود که هنگام ریختن دارو در پیمانه نتوان میزان دارو را با دقت زیادی اندازه گیری کرد، به همین دلیل ممکن است نتوان تشخیص داد که چه مقداری از دارو را کودک تف کرده و چه مقداری را قورت داده انجام داد.

دارو دادن به کودک

برای دارو دادن به کودکان والدین روش های مختلفی دارند اما بعضی از این روش ها را ممکن است  پزشکان تایید نکنند و گاه بعضی از آن ها اثر دارو را از بین ببرد. به نکات زیر که می تواند به والدین در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف کمک کند توجه کنید:

  • کودک را وادار به انجام کاری کردن که دوست ندارد، واقعا مشکل است. مخصوصا که این کار خوردن خوراکی تلخ و عجیبی باشد که هر چند ساعت باید تکرار شود. در زمان بیماری معمولا کودک لجبازتر و بدحال تر است و به همین دلیل دارو دادن به او سخت تر می شود.
  • والدین روش های مختلفی برای دادن این داروها به کودک دارند. به طور مثال برای راحت تر شدن کار، بعضی داروها را می توان با آب یا شیر رقیق به کودک بخورانید که البته در این مورد  این روش باید با دکتر داروساز حاضر در داروخانه ها مشورت کنید.
  • قبل از مصرف دارو به کودکان باید نکاتی را مورد توجه قرار داد. به عنوان مثال دستورالعمل داخل جعبه را باید قبل از دارو دادن به کودک  به دقت مطالعه کرد و دارو را به همان اندازه که پزشک تجویز کرده به کودک بدهیم.
  • اگر کودکی دارید که همزمان باید چند داروی مختلف مصرف کند، از مراقبین بهداشتی و پزشک درباره تداخل داروهایی که استفاده می کند سوال کنید.
  • هنگام دادن دارو به دستور نوشته شده و تفاوت بین قاشق چایخوری و مرباخوری و غذاخوری توجه کنید. از وسیله توصیه شده یا همراه با دارو (مثل قطره چکان یا پیمانه) استفاده کنید.
  • برای اندازه گیری اگر میزان مصرف با پیمانه قابل اندازه گیری نیست بهتر است از سرنگ های مناسب استفاده کنید. مثلا می توانید از سرنگ ۵ سی سی برای اندازه گیری ۳ سی سی استفاده کنید.
  • توجه به وزن کودک هنگام دادن دارو به خصوص داروهای بدون نسخه ضروری است. در دستورالعمل دارو میزان دوز توصیه شده بر اساس وزن کودک نوشته شده است. قبل از دارو دادن به کودک نوع دارو و میزان آن را با نسخه کنترل کنید و هنگام اضافه کردن آب به داروهایی که به شکل سوسپانسیون هستند، دقت کنید که کمتر یا بیشتر از حد نشانه آب نریزید اما ممکن است بعضی از این روش ها چندان مورد تایید پزشکان نباشد و گاه بعضی از این روش ها اثر دارو را از بین ببرد.

نکاتی در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف :

روش دارو دادن به نوزاد :

۱- اگر به تنهایی دارو را به نوزاد می دهید می توانید ابتدا دارو را در سرنگ آماده کنید و بعد در حالی که او را در بغل دارید یا روی یک سطح مطمئن قرار داده اید، آرام دهان نوزاد را باز کنید و دارو را به سمت داخل دهان و عقب دهان و به سمت گونه نوزاد تخلیه کنید. در این کار بسیار دقت کنید چون جوانه چشایی در این قسمت از دهانه نوزاد وجود ندارد نوزاد متوجه طعم متفاوت دارو نخواهد شد. اگر به جای سرنگ از قاشق مدرج استفاده می کنید باید قاشق را در داخل لب پایین نوزاد قرار دهید و در حالی که دهان نوزاد را نیمه بسته نگاه می دارید قاشق را به سمت بالا ببرید تا دارو به آرامی داخل دهان نوزاد ریخته شود.

دارو دادن به کودک

۲- بهترین وسیله برای اندازه گیری میزان دارو و همچنین نگهداری دارو برای دفعات بعدی سرنگ ها هستند.

۳- می توانید برای راحت تر خورن دارو توسط نوزاد آن را با کمی شیرخشک یا شیر مادر مخلوط کنید اما توجه داشته باشید که به هیچ وجه دارو را با یک شیشه شیر کامل مخلوط نکنید شاید کودک نتواند در یک نوبت همه شیر را بخورد و میزان دارویی که دریافت می کند کمتر از دوز تجویز شده باشد.

۴- از پزشک بخواهید تا دفعات دارو دادن به نوزاد را بیشتر کند و به جای آن در هر دفعه دوز دارویی کمتری به نوزاد بدهید تا نوزاد راحت تر بتواند دارو بخورد.

۵- حتما به کمک یک بزرگسال دیگر برای قطره های چشمی احتیاج است. یک بزرگسال نوزاد را در بغل ثابت نگه دارد فرد دیگر باید به آرامی پلک پایین را به سمت پایین کشیده و اجازه دهد تا قطره بین چشم و پلک پایین بریزد. بعد از ریختن قطره برای آن که دارو از چشم کودک بیرون نریزد چشمی مدتی سر نوزاد را به سمت عقب نگه دارید.

۶- بیشتر داروهایی موجود برای نوزادان به صورت مایع است و این باعث راحت تر دادن دارو به کودک می شود. اکثر این داروها به وسیله طعم دهنده های مصنوعی شیرین شده است تا نوزاد از طعم آن ها اذیت نشود. با این وجود متفاوت بودن طعم این داروها ممکن است موجب شود که نوزاد به راحتی خوردن این داروها را قبول نکند.

بهتر است دارو دادن به نوزاد به وسیله ۲ نفر انجام شود به این صورت که نوزاد را در یک ملحفه یا قنداق بپیچید که دست و پا نزند و در حالی که مادر یا فرد دیگری نوزاد را در بغل گرفته است دارو توسط نفر دوم به او داده شود. فردی که نوزاد را در بغل دارد می تواند به آرامی با انگشت چانه نوزاد را به پایین بکشد تا دهانش باز شود.

۷-  روند دارو دادن به نوزاد را سعی کنید سریع انجام دهید تا نوزاد اذیت نشود و دارو خوردن برایش به تجربه آزار دهنده ای تبدیل نشود.

۸- هنگام دارو دادن به آرامی برای نوزاد آواز بخوانید یا با او حرف بزنید تا احساس آرامش کند. با این وجود که نوزاد متوجه معنی حرف های شما نخواهد شد اما لحن آرام شما و تن صدای شما می تواند باعث احساس اطمینان و امنیت کودک شود.

۹- نوزادان در ماه های ابتدایی عمر قادر به خوردن از لبه قاشق های معمولی نیستند و بیشتر چیزی که می خورند از گوشه دهانشان خارج می شود.دارو باید توسط سرنگ مدرج، قطره چکان یا قاشق های مخصوص دارو به نوزاد داده شود تا دوز صحیح دارو در هر وعده دارو دادن به نوزاد رعایت شود.

۱۰- برای ریختن قطره در گوش نوزاد، نوزاد را روی تخت یا یک سطح مطمئن قرار دهید به طوری که گوش مبتلای کودک به سمت بالا باشد. بعد از ریختن قطره به گوش نوزاد کمی صبر کنید تا دارو کاملا درون کانال گوش جریان پیدا کند سپس با ملایمات قسمت غضروفی کوچکی که در جلوی کانال گوش قرار دارد را چند بار فشار دهید تا دارو به سمت داخل گوش برود و به بیرون سرریز نکند.

دارو دادن به کودکان بزرگتر از یک سال :

۱- میتوانید مواد طعم دهنده طبیعی و آبمیوه ها را هم به داروها اضافه کنید تا خوردن آن برای کودک راحت تر شود. داروهای بدمزه را می توان با آب پرتقال یا … مخلوط کرد. در داروخانه هم می توان مواد طعم دهنده مصنوعی متناسبی با طعم های آشنا برای کودک مانند طعم آدامس یا شربت را تهیه کرد و دارو را با آن ها مخلوط کرد اما توجه کنید که در هر وعده که به کودک دارو می دهید باید کودک همه ماده ای که دارو با آن مخلوط شده است را بخورد و چیزی باقی نماند.

دارو دادن به کودک

۲- اگر کودک به سنی رسیده که می توانید با او در مورد خوردن دارو حرف بزنید از عواقب دارو نخوردن برایش بگویید.  در مورد بعضی از مراحل دارو خوردن به کودک اجازه تصمیم گیری بدهید مثلا اینکه دوست دارد چه کسی به او دارو بدهد یا اینکه دوست دارد در کجا دارویش را بخورد و بعد از خوردن دارو چه نوع آبمیوه هایی دوست دارد اما همواره در نظر داشته باشید که کودک نباید فکر کند می تواند در مورد خود دارو خوردن هم با شما بحث کند و از خوردن دارو سرپیجی کند.

۳-  همیشه در یک زمان و مکان خاص و مشخص داروها را به کودک بدهید. کودک بعد از مدتی شرطی می شود و می پذیرد که در این زمان خاص باید دارو مصرف کند.

۴- توجه داشته باشید که یک قاشق چایخوری برابر با ۵ میلی لیتر و یک قاشق غذاخوری معادل ۱۵ میلی لیتر از مایع است.

۵- برای اینکه طعم دارو را بهتر کنید می توانید آن ها را در یخچال نگهداری کنید. با خنک شدن دارو  طعم آن قابل تحمل تر می شود. در مورد اینکه چه داروهایی را می توان در یخچال نگهداری کرد از پزشک سوال کنید.

۶- کودکان برخلاف نوزادان به راحتی اجازه دادن دارو به خود را نمی دهند.  والدین بهتر است در ابتدا برای کودک علت خوردن دارو را توضیح دهند و داستانی ساده در مورد بیماری و کمک دارو برای کودک تعریف کنند. سپس از کودک بخواهند که خودش نیز در این کار به والدین کمک کند و مراحل ساده کار را خود کودک انجام دهد.

۷- بدون اطلاع کودک به او دارو ندهید و او را در این باره فریب ندهید چون ممکن است موجب مقاومت بعدی او در خوردن غذاهای عادی هم شود.

۸- کودکانی که هنوز به سادگی نمی توانند از فنجان یا قاشق چیزی بخورند را باید مانند نوزاد در نظر گرفت و همچنان از قطره چکان یا سرنگ یا قاشق مدرج استفاده کرد. برای اندازه گیری دارو در فنجان مدرج باید آن را روی یک سطح صاف قرار داد و سپس همسطح با آن به میزان دارو نگاه کرد و مقدار مناسب را اندازه گرفت.

۹- اگر کودک شما به سنی رسیده که می تواند  خودش دارو بخورد اجازه بدهید با نظارت شما خودش این کار را انجام دهد.

۱۰- برای اینکه کودک راحت تر دارو خوردن را قبول کند می توان با یک نمایش کوچک ابتدا کمی از دارو را به عروسک محبوب کودک داد یا حتی خود والدین می توانند کمی مولتی ویتامین را به عنوان دارو بخورند تا کودک متوجه شود که دارو خوردن کار عجیبی نیست.

۱۱- در صورت مقاومیت کودک برای خوردن دارو  مدت کوتاهی به او استراحت بدهید. اجازه بدهید تا کمی آرام شود و سپس دارو دادن به او را شروع کنید. قبل از دارو دادن دوباره به کودک به او یک لیوان آب بدهید، او را در آغوش بگیرید و به او محبت کنید و از او بخواهید تا در خوردن دارو به شما کمک کند.

۱۲- بعضی از انواع دارو مانند قرص ها را می توان با کمی غذا هم مخلوط کرد و به کودک داد. قرص ها معمولا طعم بدی ندارند و قرص های قابل خرد کردن را می توان با غذای کودک مخلوط کرد.

۱۳- بی حس کردن جوانه های چشایی کودک یکی از روش های ساده تر کردن خوردن دارو  اوست. پیش از دارو دادن به او نوشیدنی سرد بدهید. می توانید با آبمیوه طبیعی برای او یخمک سرد درست کنید تا با خوردن آن جوانه های چشایی اش بی حس شود. این خوردنی ها می توانند به عنوان پاداشی زودهنگام برای خوردن داروها به کار روند.

دارو دادن به کودک,دارو دادن به کودکان

نکات مهم دیگر دارو دادن به کودکان :

۱- اعتماد نکردن به حافظه :

از دکتر کودک تان بخواهید دستورات دارویی از جمله دوز مناسب و زمانی از روز که باید دارو به کودک داده شود را بنویسد. این کار مخصوصا در مواردی که بیش از یک فرد بزرگسال از کودک مراقبت می کند، مفید است.

۲- سوال کنید :

در صورت نفهمیدن دستورات دکتر از او بخواهید که توضیح بیشتری دهد. والدین باید اطمینان پیدا کنند که دقیقا می دانند چه کار دارند می کنند و دکتر باید در این راه به آن ها کمک کند.

۳- منظم باشید :

هم داروها را در محل مشخصی در خانه نگه دارید و آن ها را پراکنده نکنید و به تاریخ انقضای مصرف داروها توجه داشته باشید.

۴- استفاده از وسایل مناسب :

از دکترتان در مورد بهترین راه دادن دارو به کودک سوال کنید. در صورت لزوم قرص کودک به دو یا چند بخش تقسیم شود  پزشکان شاید برای این کار به جای چاقو استفاده از ابزار «برنده قرص» را توصیه کنند یا ممکن است به جای استفاده از قاشق استفاده از سرنگ یا کلاهک مدرج را برای دادن شربت توصیه کنند.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشته باشید این است که ممکن است پس از مدتی استفاده درجه های روی سرنگ یا کلاهک مدرج  محو شود. در این صورت باید فورا آن ها را تعویض کنید تا از دادن دوز درست دارو به کودک مطمئن شوید.

۵- تهیه فهرست :

داروهایی که کودک تان باید مصرف می کند فهرستی تهیه کنید و دلیل مصرف هر دارو را جلوی آن یادداشت کنید. در ویزیت های دکتر این فهرست را به همراه خود داشته باشید.

۶- خلاق باشید :

برای به یاد آوردن زمان دادن داروی کودک می توانید از روش های ابتکاری استفاده کنید. مثلا استفاده از زنگ هشدار تلفن همراه، تقویم های کامپیوتری یا از برنامه «اکسل» برای به یاد آوردن زمان و تاریخ دادن دارو به کودک.
همچنین می توانید محفظه های قرص دارای برچسب برای روزهای هفته را برای برنامه ریزی دادن داروهای کودک استفاده کنید البته این روش چون ممکن است کودکان در محفظه را باز کنند برای کودکان کم سن خطرناک باشد .

۷- قطع نکردن دارو بدون نظر دکتر :

به خاطر داشتن عوارض جانبی – مثلا خواب آلودگی کودک – برخی از والدین دادن داروها راقطع می کنند اما به دکتری که این دارو را تجویز کرده بود در این مورد چیزی نمی گویند.  با دکتر در مورد کارهایی که در خانه انجام می دهید صادق و صریح بودن مهم است زیرا بر سلامت کودک تاثیر خواهد گذاشت. در بیماری هایی مانند سرطان، قطع کردن یک داروی ضروری ممکن است مرگبار باشد.

۸-  کودک تان خودش نباید دارویش را مصرف کند :

نوجوانان فکر می کنند که آسیب ناپذیر هستند و در نتیجه ممکن است دوزهای داروهای مورد نیازشان را مصرف نکنند و برای خودشان مشکل به بار بیاورند. حتی در کودکان با سن بالاتر و نوجوان هنوز باید والدین بر مصرف دارو نظارت داشته باشند. در آخر می توان گفت یکی از شایع ترین موارد در این خصوص مصرف بیش از حد دارو  است که همه عوامل باعث می شود که داروهای کودکان به شکل مناسبی مصرف نشود. داروها باید به دقت مصرف شوند .بررسی ها نشان می دهد مادرانی که خودسرانه اقدام و دستورات پزشک را در این زمینه رعایت نمی کنند کودکان شان دیرتر بهبود یافته و دچار عوارض دارویی شدید می شوند.اگر به موقع و صحیح مصرف نشود اثر مثبت آن از بین رفته و به سمی مهلک تبدیل می شود. امروزه از لحاظ مصرف دارو در کشور با مشکلات کمی و کیفی خاصی روبرو هستیم.

دیدگاه شما

لطفا دیدگاه خود را وارد نمایید
لطفا نام خود را وارد کنید